Otizm İçin Önerilmeyen ve Zararlı Olabilecek Yöntemler

Otizm, beyninizin otizmli olmayan insanlara göre farklı geliştiği nörogelişimsel bir durumdur. Bu bir hastalık değildir ve bir “çaresi” (kürü) yoktur.

Eğer otizmliyseniz, doktorunuz veya yerel otizm takip ekibiniz size şu konularda yardımcı olabilecek kanıta dayalı yaklaşımlar önerebilir:

• Günlük yaşam becerilerini geliştirmek
• İletişim becerilerini geliştirmek
• Ağrı veya kaygı (anksiyete) gibi diğer fiziksel ya da ruhsal sağlık sorunlarını yönetmek
• Kendine veya çevreye zarar verici davranışları yönetmek

Ancak, otizmi “tedavi ettiğini” iddia eden bazı yöntemler ve yaklaşımlar da mevcuttur. Bu yöntemler çeşitli nedenlerle önerilmemektedir:

• Sahtedirler ve hiçbir bilimsel temelleri yoktur.
• Zararlı olduklarına dair kanıtlar vardır.
• Araştırmalar otizmli bireylere hiçbir fayda sağlamadıklarını göstermiştir veya haklarında yeterli bilimsel araştırma yoktur.

🚫 Sahte veya Zararlı Olabilecek “Tedavi” Yöntemleri

Otizmin çaresi veya tedavisi olduğunu iddia eden bazı ürün veya hizmetler sahtedir ve ciddi zararlar verebilir.

Bu tehlikeli yöntemlere örnekler şunlardır:

• GcMAF: Kan hücrelerinden yapılan, lisanssız ve tehlikeli bir enjeksiyon.
• Ağartıcı Tedavisi (Çamaşır Suyu): “Klor Dioksit (CD)” veya “Mucize Mineral Solüsyonu (MMS)” olarak da bilinen, son derece tehlikeli bir kimyasalın içirilmesi veya lavman yoluyla uygulanmasıdır.
• CEASE Terapisi: Aşı karşıtlığını teşvik eden ve potansiyel olarak tehlikeli seviyelerde besin takviyeleri öneren bir yöntemdir.
• Şelasyon: Vücuttaki ağır metal toksinlerini kandan temizlemeyi amaçlayan, ciddi yan etkileri olabilen tıbbi bir prosedürdür (otizm için kullanımı kanıtlanmamıştır ve tehlikelidir).
• Sekretin: Vücutta bulunan bir hormonun otizm tedavisi amacıyla kullanılması (etkisi kanıtlanmamıştır).
• Bazı vitaminler, mineraller ve diyet takviyeleri: Bilimsel gözetim olmaksızın, çok yüksek dozlarda veya “otizmi tedavi etme” amacıyla verilmesi.
• Çiğ deve sütü: Bilimsel bir faydası kanıtlanmamıştır ve pastörize edilmediği için enfeksiyon riski taşır.

Bu yöntemlerden hiçbirini otizm için KULLANMAYIN.

Sahte Tedaviler Nasıl Anlaşılır?

Bir tedavinin sahte olabileceğini gösteren bazı uyarı işaretleri şunlardır:

• Otizmi “iyileştirdiğini” veya otizmden “kurtulmayı” vaat ediyorsa.
• Aynı anda birçok farklı hastalığı (kanser, diyabet, otizm vb.) tedavi ettiğini iddia ediyorsa.
• Çoğu insanda işe yaradığını ve çok hızlı sonuç verdiğini iddia ediyorsa.
• Tıbbi kanıtlar yerine, yöntemin işe yaradığını iddia etmek için kişisel hikayeler (tanıklıklar) kullanılıyorsa.
• “Mucize”, “inanç” ve “güven” gibi bilimsel olmayan kelimeler kullanılıyorsa.
• Herhangi bir eğitim veya yeterlilik olmadan herkes tarafından uygulanabileceği söyleniyorsa.
• Çok pahalıysa.
• Resmi sağlık otoriteleri (örneğin Sağlık Bakanlığı) tarafından onaylanmamış veya karşılanmıyorsa.

Sahte Tedaviler Nasıl Şikâyet Edilir?

Tehlikeli tedavileri satan kişilerin durdurulmasına yardımcı olmak için sahte olduğunu düşündüğünüz her şeyi ilgili kurumlara bildirebilirsiniz. (Türkiye’de Sağlık Bakanlığı, TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) veya Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu‘na şikayette bulunabilirsiniz.)

⚠️ Önerilmeyen Diğer Tedaviler (Kanıt Yetersizliği)

Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü (NICE) gibi uluslararası sağlık otoriteleri, yalnızca otizmli bireylere fayda sağladığına dair güçlü ve güvenilir bilimsel kanıtlar varsa bir yaklaşımı önerir.

Aşağıdaki yaklaşımlar üzerine yapılan araştırmalar, otizmli bireyler için net bir fayda göstermemiştir ve bu nedenle önerilmemektedir:

• Hiperbarik Oksijen Terapisi: Basınçlı bir odada oksijen tedavisi.
• Nöroterapi (Neurofeedback): Konuşma ve dil sorunları için beyin aktivitesini değiştirmeye çalışma.
• İşitsel Bütünleştirme Eğitimi: Konuşma ve dil sorunları için müzik kullanan terapi.
• Omega-3 Yağ Asitleri: Sadece uyku sorunlarını tedavi etmek amacıyla kullanılması (genel sağlık için faydalı olabilir ancak otizmin temel belirtilerini tedavi etmez).
• Eliminasyon (Dışlama) Diyetleri: Glütensiz veya kazeinsiz (sütsüz) diyetler ve ketojenik diyetler (tıbbi bir gereklilik, örneğin Çölyak hastalığı veya gıda alerjisi olmadığı sürece önerilmez).
• Oksitosin: Bir hormonun otizm belirtileri için kullanılması.

Eğer resmi otoriteler tarafından önerilmeyen bir tedaviyi düşünüyorsanız, olası riskleri ve bilimsel kanıt eksikliğini görüşmek için mutlaka doktorunuzla veya çocuğunuzu takip eden otizm ekibiyle konuşun.

Kaynak: Treatments that are not recommended for autism – NHS