Otizmli Çocuğunuzun Çocuk Hizmetlerinden Yetişkin Hizmetlerine Geçişi

Otizmli çocuğunuz 18 yaşına geldiğinde, aldığı sağlık ve sosyal destek hizmetlerinde önemli değişiklikler olur. Bu süreç “geçiş” olarak adlandırılır ve çocuklukta alınan hizmetlerden yetişkinler için tasarlanmış hizmetlere geçişi ifade eder.

🧑‍⚕️ Çocuğunuz 18 Yaşına Geldiğinde Neler Olur?

Çocuğunuz yasal olarak yetişkin olduğunda, mümkün olduğunca kendi bakımıyla ilgili kararlara daha fazla dahil olması teşvik edilecektir.

Çocuğunuz 18 yaşına geldiğinde:

• Sağlık Hizmetleri: Tıbbi sağlık hizmetlerini almaya devam edeceklerdir, ancak artık bir çocuk doktoru (pediatrist) veya çocuk psikiyatristi yerine yetişkinlere hizmet veren farklı bir doktora veya sağlık ekibine (örneğin yetişkin psikiyatristine) yönlendirilebilirler.
• Sosyal Hizmetler ve Bakım: Çocukken (ÇÖZGER raporuyla) ücretsiz olarak aldıkları bazı sosyal bakım veya eğitim destekleri (örneğin özel eğitim rehabilitasyon desteği) için yeniden değerlendirilmeleri gerekebilir. Yetişkinlikte bu hizmetlerin bir kısmı için ödeme yapmaları gerekebilir veya destek seviyesi değişebilir.
• Eğitim Desteği: Eğer (Türkiye’de) liseden sonra üniversiteye veya bir yüksekokula giderlerse, ihtiyaç duydukları eğitim desteğinin (sınav uyarlamaları, materyal desteği vb.) gittikleri kurumun Engelli Öğrenci Birimi tarafından sağlanması gerekecektir.

Eğitim Desteği Notu:

Türkiye’de ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) 18 yaşına kadar geçerlidir. 18 yaşını doldurduktan sonra, eğitim ve sosyal hakların (ücretsiz rehabilitasyon, engelli aylığı vb.) devam etmesi için yetişkinler için Engelli Sağlık Kurulu Raporu almaları gerekir. Bu raporun süresi, çocuğunuzun durumuna bağlı olarak süreli veya süresiz olabilir. Bu rapor, üniversite desteği veya İŞKUR aracılığıyla işe yerleştirme için de temel belgedir.

🤝 Çocuğunuza Bu Geçişte Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?

Çocuğunuzun geleceğini ve yetişkinlikteki ihtiyaçlarını düşünmeye yaklaşık 14 yaşındayken başlamak iyi bir fikirdir. Bu, geçiş sürecinin daha pürüzsüz olmasına yardımcı olur.

Yapabilecekleriniz:

• Sağlık Ekibiyle Konuşun: Çocuğunuzu takip eden mevcut doktorlara veya terapi ekiplerine, 18 yaşına geldiklerinde ne olacağını, hangi yetişkin servislerine geçiş yapacaklarını sorun.
• İhtiyaç Değerlendirmesi İçin Başvurun: Çocuğunuzun 18 yaşını doldurmasına yakın bir zamanda, yetişkin olarak ne tür ücretsiz bakım, destek veya sosyal yardımlara (örneğin evde bakım desteği, engelli aylığı) ihtiyacı olacağını belirlemek için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na veya yerel sosyal hizmet birimlerine başvurun.
• Bakım Veren Değerlendirmesi İçin Başvurun: Eğer çocuğunuza tam zamanlı bakıyorsanız, “evde bakım desteği” (bakım veren maaşı) gibi sosyal ve mali yardımlardan yararlanıp yararlanamayacağınızı öğrenmek için resmi kurumlara başvurun.
• Eğitim Planlaması Yapın: Eğer üniversiteye veya yüksekokula gitmeyi planlıyorlarsa, gitmek istedikleri okulların Engelli Öğrenci Birimleri ile iletişime geçerek ne tür destekler (barınma, sınav, ders materyali) sağlayabileceklerini araştırın.

⚖️ Sosyal Hizmet Kararlarına İtiraz Etme

Eğer resmi kurumlar (örneğin Engelli Sağlık Kurulu veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı), çocuğunuzun 18 yaşına geldiğinde aynı düzeyde desteğe ihtiyacı olmadığına karar verirse ve siz bu karara katılmazsanız, yasal olarak itiraz edebilirsiniz.

Bu itirazın nasıl yapılacağına dair bilgiyi (örneğin İl Sağlık Müdürlüğü’ne veya ilgili kurumun il müdürlüğüne) kararı aldığınız kurumdan öğrenebilirsiniz.

Bu süreçte bir savunucudan (avukat veya hak savunucusu dernekler) yardım almayı da düşünebilirsiniz. Bir savunucu:

• Bakım ve destek sürecini anlamanıza ve katılmadığınız kararlara itiraz etmenize yardımcı olabilir.
• Sizinle birlikte toplantılara katılabilir veya resmi yazışmaları hazırlayabilir.

Kaynak: Changing from child to adult care if your child is autistic – NHS

Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla, yayımlandığı tarihte erişilebilen bilimsel kaynaklar kullanılarak hazırlanmıştır. Kişisel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuz ve özel beslenme gereksinimleriniz için hekiminize veya yetkili sağlık uzmanına başvurun.